Advies- en ingenieursbureau DHV en kennisbureau Nelen & Schuurmans hebben een Europese aanbesteding gewonnen voor het verbeteren van neerslaginformatie voor waterbeheerders. Waterbeheerders kunnen hierdoor beter anticiperen op hevige regenbuien. Het consortium werkt nauw samen met het KNMI, Deltares en experts van Nederlandse universiteiten. De aanbesteding is uitgeschreven door Waterschap Noorderzijlvest uit Groningen. De opdracht moet leiden tot hét nieuwe standaard neerslagproduct voor de Nederlandse watersector.

Het consortium combineert en corrigeert Nederlandse en Duitse radarbeelden met data van neerslagstations van het KNMI, waterschappen, gemeenten en provincies. De informatie wordt verwerkt in een neerslagtool, die elke vijf minuten actuele neerslaginformatie geeft en neerslagvoorspellingen verbetert.

Anticiperen op neerslag

Hanneke Schuurmans, hydroloog bij DHV, vindt de verbeterde meetmethode noodzakelijk voor de watersector: ‘Waterbeheerders staan steeds vaker voor de vraag hoe ze optimaal kunnen anticiperen op neerslag en droogte. Bijvoorbeeld voor hoeveel overtollig water er opslag nodig is en hoe de gemalen moeten worden aangestuurd. Hoe betrouwbaarder de neerslaginformatie, des te beter is het beheer en beleid daar op aan te passen en blijft de veiligheid gewaarborgd.’

Beter voorspellen waar en hoeveel het gaat regenen

Neerslaginformatie in Nederland is nu gebaseerd op twee radarstations van het KNMI en op meetgegevens van KNMI-grondstations. De informatie wordt veel nauwkeuriger wanneer ook de radarstations uit Duitsland en België worden toegevoegd en wanneer de meetstations van de waterbeheerders zelf worden gebruikt. Schuurmans: ‘In het signaal van radarstations zitten foutenbronnen die bijvoorbeeld ontstaan door vliegverkeer, vogelpopulaties en radioverkeer. Het KNMI valideert de metingen dan ook continu door deze te corrigeren met gegevens van grondstations. Door de radardata uit te breiden met radarbeelden uit Duitsland, en door het aantal grondstations sterk te vergroten krijgen we een veel betrouwbaarder beeld van de neerslag. Hierdoor kunnen we ook de plek en de hoeveelheid neerslag straks beter voorspellen.’

DHV en Nelen & Schuurmans hebben vooraanstaande wetenschappers van de universiteiten van Wageningen, Utrecht en Delft gevraagd om ondersteuning. Ook het KNMI en Deltares zijn nauw betrokken bij de opdracht. De Europese weerdienst Twee hoogwaardige expertbureaus op het gebied van weerproducten, Meteomedia en Hyds, participeren als onderaannemers.

Extra data door netwerken mobiele telefonie

Het consortium wil de nieuwe neerslaginformatie in een half jaar opleveren en beschikbaar maken via een softwaretool. De software wordt open source ontwikkeld binnen het online platform Lizard, waardoor het hele proces transparant verloopt. Schuurmans: ‘DHV en Nelen & Schuurmans hechten veel waarde aan deze open manier van werken waardoor wij, maar ook de klant, flexibel zijn om in te spelen op nieuwe technologische ontwikkelingen. Zo loopt er parallel aan deze opdracht een onderzoek naar de toepassing van neerslagschattingen uit mobiele telefonienetwerken. Signalen in deze netwerken worden verstoord door neerslag en uit de uitdoving kun je de hoeveelheid neerslag halen. Zodra dat operationeel inzetbaar is zullen we deze informatie toevoegen.

De komende tijd worden er in een aantal fases verschillende functionaliteiten ontwikkeld binnen Lizard. Het gaat om analyse, meldingen en rapportage functionaliteiten. Ook zullen de ecologische sleutelfactoren (ook wel “stoplichtenmethodiek”) ontwikkeld worden.

Het KRW volg- en stuursysteem wordt ontwikkeld in het kader van het kennisprogramma “Watermozaiek” van de STOWA en wordt gesubsidieerd vanuit het Innovatieprogramma KRW. Betrokken projectpartners zijn de STOWA, Waternet en de Hoogheemraadschappen Hollands Noorderkwartier en Rijnland. Meer informatie over het KRW Volg- en stuursysteem is te vinden in bijgevoegde folder. Klik hier.

De RainApp is een nieuwe App voor Lizard, ontwikkeld in samenwerking met DHV. De RainApp kalibreert en ontsluit alle real time data van het KNMI, zoals de 5 minuten radarbeelden en neerslagvoorspellingen.

De meerwaarde van de RainApp is dat er extra kalibraties near real time worden uitgevoerd, zodat u over de meest betrouwbare data beschikt. Ook wordt de herhalingstijd bepaald, afhankelijk van de periode en de gebiedsgrootte.

Tenslotte biedt de RainApp tal van mogelijkheden om de data te gebruiken voor simulaties en doorlevering naar derden.

Meer hierover in de laatst gepubliceerde artikelen in het vakblad H2O en Riolering.